«Θέλω να ευχαριστήσω την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών για την πρωτοβουλία και την βοήθειά της». Ο Πρωθυπουργός της Ελλάδος Κώστας Σημίτης, την 31η Ιαν. 1996, από το βήμα της Βουλής των Ελλήνων.

Την 07:12 της 31ης Ιανουαρίου 1996, αποχώρησε από την βραχονησίδα της Ανατολικής Ίμιας (εκτάσεως 14 στρεμμάτων), 10 χιλιόμετρα ανατολικά της Καλύμνου, ομάδα 7 Ελλήνων βατραχανθρώπων του Πολεμικού Ναυτικού, παίρνοντας μαζί και την σημαία. Ταυτοχρόνως εγκατέλειψαν την βραχονησίδα της Δυτικής Ίμιας (εκτάσεως 25 στρεμμάτων) 10 Τούρκοι καταδρομείς. Στις 10:00 τα ελληνικά και τουρκικά πολεμικά πλοία αποχώρησαν από την θαλάσσια περιοχή. Μ’ αυτό τον τρόπο τερματίσθηκε η μεγαλύτερη κρίση μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας, μετά την εισβολή στην Κύπρο το 1974,κατά την οποία οι δύο χώρες βρέθηκαν στα πρόθυρα πολεμικής συρράξεως.
Η Τουρκική Αμφισβήτηση
Το βράδυ της 25ης Δεκεμβρίου 1995 το τουρκικό φορτηγό πλοίο «Φιγκέν Ακάτ» προσάραξε στην Ανατολική Ίμια. Ο Τούρκος πλοίαρχος αρνήθηκε να δεχθεί την βοήθεια του ελληνικού λιμεναρχείου, δηλώνοντας ότι ευρίσκεται «εντός τουρκικών χωρικών υδάτων». Το πλοίο τελικά αποκολλήθηκε από ελληνικό ρυμουλκό. Το τουρκικό υπουργείο εξωτερικών την 29η Δεκ. απέστειλε ρηματική διακοίνωση προς την Ελλάδα, με την οποία δήλωνε ότι τα Ίμια αποτελούν τμήμα της τουρκικής επικρατείας. Η Ελλάδα απάντησε την 9η Ιανουαρίου 1996 στην τουρκική πρόκληση, εκφράζοντας την ανησυχία της, για την αμφισβήτηση για πρώτη φορά ελληνικού εδάφους. Τον νοσηλευόμενο στο Ωνάσειο Πρωθυπουργό της Ελλάδος Ανδρέα Παπανδρέου διαδέχθηκε την 19η Ιανουαρίου ο Κώστας Σημίτης, μετά από σκληρές εσωκομματικές διαμάχες. Την 22α Ιαν. 1996 ορκίσθηκε νέα κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον Κ. Σημίτη.
Ο Πόλεμος των Σημαιών
Την 24η Ιαν. ο δημοσιογράφος Αντώνης Φουρλής αποκάλυψε στο δελτίο ειδήσεων του τηλεοπτικού σταθμού ΑΝΤΕΝΝΑ, την προσάραξη του Φιγκέν Ακάτ και την ανταλλαγή ρηματικών διακοινώσεων. Η αποκάλυψη πυροδότησε σκληρή αντιπαράθεση μεταξύ της κυβερνήσεως και της αντιπολιτεύσεως. Την 13:38 της 25ης Ιανουαρίου ο Δήμαρχος Καλύμνου μαζί με τον διοικητή του αστυνομικού τμήματος Υπαστυνόμο Β΄ Γεώργιο Ριόλα και δύο κατοίκους του νησιού τοποθέτησαν την ελληνική σημαία στην Ανατολική Ίμια. Την 27η Ιαν. δύο Τούρκοι δημοσιογράφοι της εφημερίδος «Χουριέτ» μετέβησαν με ελικόπτερο στην βραχονησίδα, αφαίρεσαν την ελληνική και ανάρτησαν την τουρκική σημαία. Την 28η Ιαν. ναύτες του περιπολικού «Αντωνίου» επανατοποθέτησαν την ελληνική σημαία στα Ίμια, ενώ την 21:00 αποβιβάσθηκαν στην βραχονησίδα 7 βατραχάνθρωποι του Πολεμικού Ναυτικού. Στην περιοχή κατέπλευσαν αριθμός πολεμικών πλοίων των δυο χωρών. Από τα ξημερώματα της 29ης Ιαν. οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών τέθηκαν σε επιφυλακή. Ο νέος πρωθυπουργός από του βήματος της βουλής δήλωσε ότι: «Έχουμε τα μέσα και θα τα χρησιμοποιήσουμε χωρίς δισταγμό. Δεν δεχόμαστε καμία αμφισβήτηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων». Ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Ναύαρχος Χρήστος Λυμπέρης έθεσε τις ένοπλες δυνάμεις σε κατάσταση συναγερμού. Την ίδια ημέρα με την αποστολή εγγρά φου του βοηθού Υπουργού Εξωτερικών Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, οι ΗΠΑ παρενέβησαν στην κρίση ζητώντας αυτοσυγκράτηση, φοβούμενοι πολεμική σύγκρουση των δύο χωρών. Την 30η Ιαν. ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον επικοινώνησε με τους πρωθυπουργούς Ελλάδος και Τουρκίας και ζήτησε να αποσύρουν τις δυνάμεις τους. Η Τανσού Τσιλέρ έθεσε ως όρο την απομάκρυνση από τα Ίμια ανδρών και σημαίας, φοβούμενη την επέκταση από την Ελλάδα των χωρικών υδάτων από 6 σε 12 ναυτικά μίλια. Η χώρα μας συμφώνησε με την αποχώρηση των ανδρών, αλλά όχι την υποστολή της σημαίας.
Η Κορύφωση της Κρίσεως
Την Τετάρτη 31η Ιαν. η κρίση κορυφώθηκε, την 01:40 ο Σημίτης ενώ προήδρευε του ΚΥΣΕΑ (Κυβερνητικό Συμβούλιο Εσωτερικών και Άμυνας), ενημερώθηκε ότι η Τουρκική τηλεόραση ανακοίνωσε την αποβίβαση Τούρκων καταδρομέων στην Δυτική Ίμια, τα οποία δεν φυλάσσονταν. Ο Έλληνας πρωθυπουργός ζήτησε να επιβεβαιωθεί η πληροφορία. Την 04:00 απογειώθηκε από την φρεγάτα Ναβαρίνο, ελικόπτερο για τον εντοπισμό των Τούρκων, υπό συνεχή βροχή και χαμηλή ορατότητα. Την 04:50 επαληθεύθηκε η παρουσία Τούρκων στην Δυτική Ίμια. Η ελληνική κυβέρνηση βρέθηκε προ του διλήμματος να χρησιμοποιήσει για την ανακατάληψη της βραχονησίδος βία, ενέργεια που πιθανόν να οδηγούσε σε πολεμική σύρραξη, ή να αποδεχθεί την πρόταση των ΗΠΑ για αμοιβαία αποχώρηση από τις βραχονησίδες, ανδρών σημαιών και πλοίων (No men, no flags, no ships). Τελικά αποφασίσθηκε η αποκλιμάκωση. Την 05:01 το ελικόπτερο κατέπεσε στη θάλασσα με αποτέλεσμα τον θανάσιμο τραυματισμό, του κυβερνήτου Υποπλοιάρχου Χριστοδούλου Καραθανάση, του συγκυβερνήτου Υποπλοιάρχου Παναγιώτη Βλαχάκου και του χειριστού ραντάρ Αρχικελευστού Έκτορος Γιαλοψού. Στην συνέχεια απομακρύνθηκαν από τα Ίμια, όλες οι ναυτικές δυνάμεις.
Τα Επακόλουθα της Ελληνικής Αποφάσεως
Στην συνεδρίαση της βουλής το απόγευμα της 31ης Ιαν. 1996, το ευχαριστώ του Έλληνος πρωθυπουργού προς την αμερικανική κυβέρνηση, για την βοήθεια στην αποκλιμάκωση της κρίσεως, πυροδότησε σφοδρές αντιδράσεις τόσο από την αντιπολίτευση, όσο και από το εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ. Ο πρωθυπουργός υπεραμύνθηκε της αποφάσεως του λέγοντας: « Σκεφτήκαμε τι πρέπει να κάνουμε όχι με κριτήριο την θυσία αλλά τι συμφέρει αυτή τη χώρα. Σε περίπτωση που επιλέγαμε την σύγκρουση δεν θα μπορούσαμε να καταγάγουμε μία ολοκληρωτική νίκη απέναντι στην Τουρκία, με αποτέλεσμα να κατάλήξουμε να καθίσουμε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και αυτό δεν το θέλαμε με κανένα τρόπο και ποτέ, γιατί δεν διαπραγματευόμαστε. Η μάχη και ο πόλεμος θα ήταν μια εξέλιξη προς μία διαπραγμάτευση που δεν θέλαμε».
Η αντιπαράθεση κλιμακώθηκε στην αναζήτηση των αιτιών της πτώσεως του ελικοπτέρου. Οι σοροί των ανδρών του πληρώματος και το Ε/Π ανασύρθηκαν την 06η Φεβ. 1996. Η πτώση του σύμφωνα με το πόρισμα του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού αποδόθηκε: «Στην απώλεια προσανατολισμού από τον χειριστή, λόγω των καιρικών συνθηκών. Το ελικόπτερο δεν καταρρίφθηκε από πυρά και ότι δεν διαπιστώθηκε μηχανική βλάβη ως κύρια αιτία της πτώσεως».
Οι Συνέπειες της Κρίσεως
Η κρίση των Ιμίων συνιστά «ήττα» της Ελλάδος έναντι της Τουρκίας, η οποία από τότε αμφισβητεί το ιδιοκτησιακό καθεστώς αριθμού μικρονησίδων του Αιγαίου. Η ελληνικότητα των Ιμίων επιβεβαιώθηκε και από την ιταλική κυβέρνηση, η οποία τα μεταβίβασε στην πατρίδα μας με την Συνθήκη Παρισίων του 1947, μαζί με τα Δωδεκάνησα. Η κρίση των Ιμίων ανέδειξε πολλά λάθη μας στον χειρισμό τέτοιου είδους καταστάσεων, τα οποία, εάν επαναλάβουμε, θα είμαστε άξιοι της τύχης μας.